PlanetyGazowy olbrzym
np. Jowisz, Saturn
Typy planetCo robi
Ogromna planeta zbudowana głównie z wodoru i helu — tych samych gazów co Słońce. Nie ma twardej powierzchni, na której dałoby się stanąć.
Do Jowisza zmieściłoby się ok. 1300 Ziem. Saturn jest z kolei tak lekki jak na swój rozmiar, że gdyby istniała dość wielka wanna, unosiłby się w wodzie. Takiej wanny nie ma, ale pokazuje to, jak rzadki jest gaz, z którego się składa.
CiekawostkaWielka Czerwona Plama na Jowiszu to wir burzowy większy od Ziemi, który obserwujemy bez przerwy od ponad 150 lat.
Jak to działa
Daleko od Słońca było zimno, więc oprócz skał zlepiał się też lód. Zarodki planet rosły tam szybciej i stały się tak ciężkie, że przyciągnęły ogromne ilości wodoru i helu. Im głębiej, tym większe ciśnienie: gaz przechodzi stopniowo w gęstą ciecz, a w środku jest prawdopodobnie jądro ze skał i lodu.
W liczbach
Odległość od ZiemiJowisz: od ok. 590 do ok. 970 mln km od Ziemi, zależnie od położenia planet.
RozmiarJowisz: ok. 143 000 km średnicy — ok. 11 razy więcej niż Ziemia.
Ile gwiazd / jaka masaJowisz waży ok. 318 razy więcej niż Ziemia i ponad dwa razy więcej niż wszystkie pozostałe planety razem.
Jak zobaczyć
Na niebieJowisz i Saturn gołym okiem jako bardzo jasne punkty. Przez lornetkę widać cztery duże księżyce Jowisza, a przez mały teleskop — pierścienie Saturna.
Ilustracje wygenerowane przez AI — to wizje artystyczne, nie zdjęcia ani mapy. Położenie obiektów na poziomach 1–2 jest umowne, a skale między poziomami różnią się milionami razy. Planet spoza Układu Słonecznego (poziom 6) nikt nie sfotografował z bliska — ich wygląd to wizje oparte na pomiarach. Fakty i liczby w opisach są zgodne z aktualną wiedzą astronomiczną (wartości przybliżone).