Tektonika płytPłyta oceaniczna
lamina oceanica
Płyty tektoniczneCo robi
Płyta pod dnem oceanu — cienka, ale ciężka, bo zbudowana z bazaltu. Powstaje przy grzbietach śródoceanicznych i znika w strefach subdukcji.
Dno oceanu jest wszędzie młodsze niż ok. 200 milionów lat — starsze już dawno zostało wciągnięte z powrotem do płaszcza.
CiekawostkaPłyty oceaniczne zachowują się jak taśmociąg: rodzą się w środku oceanu, przesuwają przez dziesiątki milionów lat i zanurzają z powrotem w głąb Ziemi.
Jak to działa
Dno oceanu powstaje przy grzbietach, oddala się od nich jak na taśmie i z wiekiem stygnie, robi się cięższe i opada. Dlatego dno oceanu nigdzie nie jest starsze niż ok. 200 milionów lat: najstarsze części zanurzają się w strefach subdukcji. Skały na kontynentach mają miliardy lat.
W liczbach
GrubośćOk. 5–10 km skorupy (cała płyta z płaszczem — kilkadziesiąt km).
PrędkośćKilka cm rocznie.
Ilustracje wygenerowane przez AI — to wizje poglądowe, nie mapy ani przekroje w skali (np. warstwy atmosfery i wnętrza Ziemi mają w rzeczywistości zupełnie inne proporcje). Liczby w opisach są zgodne z aktualną wiedzą (wartości przybliżone).